Van sfeeridee tot boekomslag

15 december 2013

De gestolen kinderen – Gerardo Soto y Koelemeijer


Je vindt ze mooi of je vindt ze lelijk: boekomslagen. Uitgevers hanteren behalve schoonheid ook nog andere criteria: een boekomslag moet prikkelen, de aandacht trekken en de inhoud van het boek vertegenwoordigen. En liefst moet-ie ook nog opvallen in de winkel. Grafisch vormgevers zetten deze wensen om naar beeld. Hoe doen ze dat? Want tijd om een manuscript te lezen, is er meestal niet.

Deze zomer verscheen de tweede roman van Gerardo Soto y Koelemeijer, De gestolen kinderen. Een verhaal over de kinderen die tijdens en na het bewind van de Spaanse dictator Franco werden weggehaald bij ouders met socialistische of communistische sympathieën. Ze werden geadopteerd door gezinnen die de fascistische ideologie aanhingen. Franco kwam aan de macht in 1939 en bleef dat tot zijn dood in 1975. De illegale kinderroof stopte niet na zijn dood maar ging door tot in de jaren tachtig, omdat er geld mee te verdienen bleek. Het totaal aantal gestolen baby’s wordt geschat tussen de 30.000 en 300.000.

In De gestolen kinderen ontvangt Miguel op een dag een brief van zijn tante, waarin ze hem vertelt dat hij eigenlijk Jaime heet, en dat zijn ouders niet zijn biologische ouders zijn. Hij is geadopteerd toen hij ongeveer 3 maanden oud was, en kwam half maart 1966 bij zijn adoptieouders te wonen.

Annemarie van Pruyssen, grafisch ontwerper, ontwierp het omslag van deze roman. Ze ontwierp voor Nieuw Amsterdam en andere uitgeverijen al vele boekomslagen voor romans, chicklit, thrillers en non-fictie.

omslagen 2

omslagen 1

‘Ik kreeg van de uitgever een korte beschrijving van De gestolen kinderen, met een schets van de inhoud, de tijdsgeest waarin het verhaal zich afspeelt, de sfeer en de speerpunten,’ zegt ze. Die briefing bevatte ondermeer de volgende aanwijzingen:

Eerste roman ter wereld over de Spaanse ‘gestolen kinderen’.
Een schokkende geschiedenis verweven in een meeslepende roman.
Toegankelijk geschreven, voor een breed publiek.
Uitstraling en uitvoering: een beetje nostalgisch gevoel , Spaanse sfeer, kalm; rustig beeld in contrast met de titel De gestolen kinderen: deze gestolen kinderen groeiden heel normaal op in gewone Spaanse gezinnen. Alles werd geheim gehouden, dus aan de oppervlakte was er niets aan de hand.

‘Toen ben ik gaan zoeken naar beelden. De zoektocht begint altijd heel breed en na een aantal voorstellen wordt de richting steeds specifieker. Het proces is als het ware een beelddialoog tussen ontwerper, uitgever en auteur.’

In de eerste ronde presenteerde Van Pruyssen 10 schetsen aan de uitgever. Waaronder deze:

schets1  schets3  schets2

‘Na deze eerste schetsronde kozen we voor één sterk en sfeervol beeld.’ Dit beeld:

1e def versie

Toch kun je in die fase als uitgeverij het gevoel hebben ‘dit is het net niet’. Van Pruyssen: ‘Uiteindelijk is in overleg met de redacteur, de afdeling verkoop en promotie, de uitgever en de auteur alsnog gekozen voor het beeld dat als voorbeeld in de briefing meegestuurd was, de man en de vrouw met de kinderwagen.’ Van Pruyssen maakte met dat beeld nieuwe voorstellen:

2e def versie   2e def versie

Welk omslag had haar voorkeur? ‘Het eerste ‘definitieve’ ontwerp, met de kinderstoel, liet veel aan de verbeelding over. Voor mij is dat een meerwaarde voor elk omslag. Het uiteindelijk gekozen beeld is verhalender en laat minder ruimte voor eigen interpretatie.

Wat is een goed omslag?

‘Een goed omslagontwerp nodigt uit om het boek op te pakken, te gaan lezen of te kopen. Ik vind de sfeer en verbeelding belangrijker dan een exacte weergave van de inhoud van het boek. Het is en blijft een kunst en uitdaging om op een relatief klein vlak de sfeer en essentie van het boek zo aantrekkelijk mogelijk af te beelden. De aantrekkingskracht van elk omslag is per doelgroep verschillend, maar ruimte voor eigen interpretatie van het verhaal en de karakters vind ik essentieel voor elk omslagontwerp.’

Het hele proces nam enkele weken in beslag. ‘Het eerste ontwerp was binnen twee weken af. Het uiteindelijke ontwerp is een paar weken later definitief gemaakt. Het definitieve omslag is nog een aantal keer over en weer gegaan tussen auteur, uitgever en mij. Je sleutelt altijd nog aan de typografie, het kleurgebruik en de beeldplaatsing.’

En zo ligt De gestolen kinderen nu in de winkel:

cover De gestolen kinderen

De gestolen kinderen | Gerardo Soto y Koelemeijer
Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 2013

Omslagontwerp: Annemarie van Pruyssen

Lees ook wat andere bloggers over deze roman schreven.

 

 

5 Reacties

  • Reply Gerardo Soto y Koelemeijer 15 december 2013 at

    Leuk om het hele proces terug te zien. En blij natuurlijk met het eindresultaat.

  • Reply Inge 15 december 2013 at

    Wat interessant om wat van ‘de beelddialoog’ mee te krijgen.
    Zelf zou ik het boek met de kinderstoel-omslag eerder oppakken dan die met de kinderwagen, maar uiteindelijk vind ik het laatste onderwerp het beste passen bij het verhaal en de manier waarop het verteld is.

  • Reply Judith 15 december 2013 at

    Leuk om eens te lezen hoe het kiezen van een omslag te werk gaat. Die met de kinderstoel vind ik wel mooier dan de uiteindelijk gekozen cover, maar past denk ik beter bij uitgeverij Artemis. 🙂

    De zwart/witte omslag lijkt van een afstandje op ‘Jouw gezicht zal het laatste zijn’ van Joao Ricardo Pedro dat ik in dezelfde periode gelezen heb. Het spreekt me niet echt aan, maar het verhaal gelukkig wel!

    • Reply cathelijne 15 december 2013 at

      Ja, deed mij ook denken aan het omslag van Pedro. Mijn favoriet is ook de kinderstoel.

  • Reply Roos Geerse 16 december 2013 at

    Interessant om te lezen, ook vanwege het contrast met de manier waarop Ron van Roon werkt (http://wp.me/p2OnB9-BA). Het probleem dat ik heb met de kinderstoel is dat het de feel heeft van een studiofoto, terwijl de gekozen foto wringt: dat keurige echtpaar heeft dus een gestolen kind bij zich.

  • Reageer