Van sfeeridee tot boekomslag, deel 2

15 januari 2014

De drie levens van Tomomi Ishikawa – Benjamin Constable

Je vindt ze mooi of je vindt ze lelijk: boekomslagen. Uitgevers hanteren behalve schoonheid ook nog andere criteria: een boekomslag moet prikkelen, de aandacht trekken en de inhoud van het boek vertegenwoordigen. En liefst moet-ie ook nog opvallen in de winkel. Grafisch vormgevers zetten deze wensen om naar beeld. Hoe doen ze dat toch? Deel 2: het omslag van De drie levens van Tomomi Ishikawa, een roman van Benjamin Constable.

Hoe verschillend uitgevers denken over wat een passend boekomslag is, kun je goed zien als je ontwerpen van eenzelfde boek uit verschillende landen naast elkaar legt, zoals die van De drie levens van Tomomi Ishikawa.

Omslagen De drie levens van Tomomi Ishikawa

Nieuw Amsterdam, uitgever van de Nederlandse vertaling van The Three Lives of Tomomi Ishikawa, koos er net als de andere uitgevers voor om een illustratie op het omslag te zetten, en niet, zoals vaak gebeurt, een stockfoto. ‘Het is een origineel, beetje gek verhaal, ook wel voor een jonger lezerspubliek en daar vonden we geen standaard omslag of stockfoto bij passen,’ zegt Susanne van Leeuwen, redacteur bij Nieuw Amsterdam.

Welke illustrator kies je dan?

Door stom toeval raakte de uitgeverij in contact met illustrator Margreet de Jong, die vers van de pers van de kunstacademie rolde in 2013. De Jong zocht tijdens haar laatste studiejaar een stageplaats en Nieuw Amsterdam stond op haar wensenlijst. Van Leeuwen: ‘Een stageplaats hadden we niet, maar ze had het zo origineel aangepakt door ons een soort miniboekje met haar werk te sturen, dat we wel meteen zagen dat ze veel talent heeft. Een paar maanden later, bij de productiefase van De drie levens moest ik daaraan denken.’

boekje geheel

Margreet de Jong: ‘Deze opdracht begon eigenlijk als schaduwopdracht, een soort oefenopdracht. Ik had me er volledig op gestort want wilde graag een goed resultaat neerzetten. Ik maakte één schets, die al erg lijkt op het uiteindelijke ontwerp. Omdat het verhaal zich afspeelt in Parijs en New York, wilde ik dat graag duidelijk naar voren laten komen – voor mensen die van deze steden houden is het een heel interessant boek, het gaat immers over plekken die echt bestaan.’

Meteen raak

In tegenstelling tot de meeste boekomslagen die snelsnel gemaakt moeten worden, omdat er niet veel tijd is, had De Jong genoeg tijd om het manuscript in zijn geheel te lezen. In het Engels weliswaar, want een Nederlandse vertaling was toen nog niet beschikbaar. Ook kreeg ze richtlijnen mee van de uitgeverij. Van Leeuwen: ‘Wat erg belangrijk is, is dat de titel goed leesbaar blijft en het logo van de uitgeverij goed geplaatst wordt. Ik heb Margreet uitgenodigd op de uitgeverij, wat voorbeelden van andere boeken laten zien die ik mooi vind, een samenvatting van het verhaal gegeven en over de schrijver en de totstandkoming van het boek verteld. Het mocht wel lekker opvallen. Daarna kreeg ze carte blanche. Ze had het goed aangevoeld want haar eerste ontwerp was meteen raak.’

Had De Jong de buitenlandse omslagen al gezien toen ze aan de slag ging met de opdracht? ‘Ja. Maar Susanne zei dat ze graag iets anders wilde, iets met meer kleur. Dat nam ik natuurlijk mee in mijn ontwerp. Verder heb ik me niet laten beïnvloeden door de al gemaakte omslagen. Ik vond het belangrijk om er iets oorspronkelijks van te maken.’
Van het uiteindelijke ontwerp maakte De Jong versies in verschillende kleurstellingen. Haar persoonlijke favoriet: de rood met zwarte. ‘Omdat het zo’n mysterieus boek is, vond ik dat duistere bij deze kleurcombinatie wel mooi passen. Maar ik ben heel blij met het uiteindelijk gekozen ontwerp, omdat het veel frisser is.’

Ontwerp 1

Ontwerp 2

Ontwerp 3

‘Ik koop vooral boeken waarvan ik het omslag aantrekkelijk vind’

Wat zijn omslagen waar De Jong zelf door wordt aangetrokken? ‘Vaak boeken waarbij geen foto is gebruikt voor het omslag, maar een getekend ontwerp, zowel grafisch als illustratief. Zelf geboerd, uitgeven door Snor, vind ik een mooie: de heldere vormen, het is duidelijk maar ook speels. Ikzelf koop vooral boeken waarvan ik het omslag aantrekkelijk vind. Daarnaast let ik ook op het papier, is het een hardcover of heel glossy? Ik heb een afkeer van glossy. Ook het formaat speelt mee, boeken die anders zijn, zowel door vorm, materiaal, kleur en ontwerp vallen al snel op. Het zou fantastisch zijn als ik eens de mogelijkheid krijg om een boek in zijn geheel te ontwerpen, dus ook de materiaalkeuze en de vorm.’

Is het omslag eenmaal klaar, dan is er nog toestemming nodig van de oorspronkelijke uitgever en van de auteur. Van Leeuwen: ‘In dit geval vond vooral de auteur het helemaal geweldig! Gelukkig… anders was het niet doorgegaan.’

De drie levens van Tomomi Ishikawa | Benjamin Constable
Uitgeverij Nieuw Amsterdam, oktober 2013

>> Lees ook wat andere bloggers schreven over deze roman.
>> Van sfeeridee tot boekomslag, deel 1De gestolen kinderen – Gerardo Soto y Koelemeijer

3 Reacties

  • Reply Marijke 15 januari 2014 at

    Wat ontzettend leuk om over de totstandkoming van dit omslag te lezen en ook de verschillende versies te mogen zien. Ik ga je blogs voortaan beter in de gaten houden 😉

    • Reply cathelijne 15 januari 2014 at

      Er volgt meer in deze serie!

  • Reply Mieke Schepens 16 januari 2014 at

    Mooi om te volgen !

  • Reageer